De schappen in de supermarkt zijn altijd gevuld. Verrassend genoeg ook altijd met ongeveer dezelfde producten. Andijvie, bijvoorbeeld, ligt bijna het hele jaar in de winkel. Hoewel we daar misschien inmiddels aan gewend zijn, is dat best vreemd. Op Nederlandse akkers kan je andijvie namelijk maar van half juni tot half november oogsten (waar die andijvie de overige tijd vandaan komt? Waarschijnlijk óf uit het buitenland, óf uit een Nederlandse kas).

Het is natuurlijk erg prettig dat nagenoeg elk product bijna altijd verkrijgbaar is. Dat snappen we bij Ikeetduurzaam.nl erg goed. Maar duurzaam is het helaas vaak niet: het milieu vindt het soms fijner wanneer je de Nederlandse andijvie in de supermarkt lekker laat liggen en een andere groente kiest. Maar hoe beslis je welke producten je dan wél in je winkelmandje moet stoppen?

Food Miles

Een manier waarop je de impact van etenswaren kan vergelijken is via Food miles. Food miles duidt op de afstand die een product – bijvoorbeeld een tomaatje – heeft afgelegd voordat het op je bord belandt. Een tomaatje gekweekt in Nederland heeft bijvoorbeeld minder Food miles dan een Spaans tomaatje. Die lagere transportkilometers zorgen voor minder uitstoot, wat weer erg fijn is het milieu.

Ook de manier waarop een product vervoerd is, maakt veel verschil voor de bijkomende milieu-impact. Wordt een product ingevlogen per vliegtuig? Veel uitstoot. Kan het product per vrachtwagen of boot aangeleverd worden? Dan is de uitstoot al snel lager.

Toch is Food miles geen complete oplossing. Food miles kijken namelijk enkel naar het transport van je eten. En dat is onhandig, want een groot deel (zo’n 80%) van de uitstoot van ons eten ontstaat juist tijdens de productie. Het kan namelijk best goed dat een tomaatje uit Nederland minder food miles heeft dan zijn collega uit Spanje, maar dat de productiemethode in Spanje zo veel efficiënter is dat deze Spaanse tomaat uiteindelijk minder CO2 uitstoot en energie kost (gekweekt in een verwarmde kas versus op de akker, om maar een voorbeeld te geven).

Kiezen voor binnen het seizoen

Een andere optie is het eten van producten die in dezelfde periode ook daadwerkelijk geoogst worden. Kies in de lente bijvoorbeeld voor asperges (uit Nederland!), maar laat ze de rest van het jaar liggen. In het voorjaar komen deze asperges namelijk gewoon van de akker, terwijl het product de rest van het jaar waarschijnlijk vanuit het buitenland wordt ingevlogen.

Bovendien zijn seizoensproducten vaak voordeliger dan producten van buiten het seizoen. Tijdens de oogstperiode is er namelijk meer aanbod op de markt, waardoor de prijs naar beneden gaat. Je kan hierdoor bijvoorbeeld een upgrade naar een biologisch product maken, zonder dat dit je veel extra kost. Daar word je niet alleen zelf blij van, maar het milieu ook!

Helaas is het eten van seizoensproducten ook geen complete oplossing. Het is waarschijnlijk altijd wel ergens ter wereld nét het seizoen van asperges, bijvoorbeeld. En hoewel zo’n vliegreis vanaf Peru natuurlijk erg leuk is voor een asperge, denkt het milieu daar waarschijnlijk anders over.

Seizoen & lokaal

Een meer complete solutie ligt in de combinatie van een zo laag mogelijk food miles-cijfer én seizoensgebonden eten. Eet je producten in het seizoen waarin ze buiten op de akker kunnen groeien, dan bespaart dat de energie die de kweek in een kas zou kosten. Is dat eten ook nog een beetje lokaal geproduceerd? Dan loop je voorbij aan een hoop transportuitstoot. Zo ontstaat het thema ‘Seizoen & lokaal’.

En nu?

Op veel producten in de supermarkt staat het land van herkomst. Zo kan je zelf een keuze maken over wat je wel en niet koopt. Een praktische tip hierbij is de groente- en fruitkalender van MilieuCentraal. Deze tool laat je per maand en productieland zien hoe duurzaam een bepaalde groente is. Zo kan jij bepalen welke groente je links laat liggen in de supermarkt (en wat je wél koopt, natuurlijk!).

Bronnen

  • La Trobe, H. (2008). Farmers’ markets: consuming local rural produce. Department of Geography and Tourism, Canterbury Christ Church University College. https://doi.org/10.1046/j.1470-6431.2001.00171.x
  • Ahealthylife.nl
  • Gezondheidsnet.nl
  • Wikipedia.org