Duurzaamheid is een enorm breed begrip: het onderwerp omvat onder andere water- en energieverbruik, biodiversiteit, dierenwelzijn en CO2-uitstoot.  Het Zuid-Afrikaanse, beter passende begrip ‘volhoubaar’ is waarschijnlijk nog veel breder. Hoe volhoubaar zijn slechte werkomstandigheden, lage lonen of ongezond eten bijvoorbeeld?

Helaas houdt het probleem niet op bij het vaststellen of iets volhoubaar (of duurzaam) is: verschillende duurzaamheidsaspecten kunnen best een tegengestelde aanpak vragen. Mede hierom is het lastig altijd de juiste, meest duurzame keuze te maken. Om dit te vereenvoudigen, werken we bij Ikeetduurzaam met verschillende thema’s, die allemaal een ander aspect van duurzaamheid belichten.

Een van die thema’s is ‘Mens & dier’. In deze duurzaamheidsdefinitie leggen we je uit wat dit thema inhoudt en waarom we juist voor het thema ‘Mens & dier’ kiezen.

Menswaardige voedselproductie

Ikeetduurzaam.nl is ontstaan uit de vraag hoe we ons eetpatroon kunnen verduurzamen. Ofwel: hoe ons eetpatroon volhoubaar wordt voor mens en milieu. Kinderarbeid, slechte werkomstandigheden, oneerlijke prijzen en lage lonen zijn schadelijk voor mens en milieu, en daarom niet vol te houden. Wél volhoubaar zijn goede arbeidsomstandigheden en een eerlijk loon. Maar hoe garandeer je dat de banaan die je in de winkel koopt niet het resultaat is van hongerloontjes en uitbuiting?

Keurmerken

Aan het eten dat je in de supermarkt koopt zie je vaak niet hoe werkomstandigheden en lonen tijdens de productie zijn. Keurmerken helpen je hier bij. Een keurmerk geeft in één oogopslag weer onder welke omstandigheden een product geteeld of gemaakt is. Zo draag je bij aan verantwoorde, volhoubare productie.

Helaas hanteren niet alle keurmerken dezelfde eisen en kan vergelijken daardoor tóch lastig zijn. De oplossing – en daarom een van onze favoriete websites! – is de keurmerkwijzer van Milieu Centraal. Via deze applicatie kan je zoeken naar een keurmerk of thema, waarna een beoordeling van de gevonden keurmerken volgt. Je vindt de keurmerkwijzer hier.

Dierenwelzijn

AVG’tjes: de vriend (en soms vijand) van menig mens. Aardappels, Vlees en Groente vormen de Nederlandse maaltijd bij uitstek. Wij van Ikeetduurzaam hebben absoluut geen probleem (mits de productie duurzaam is) met aardappels en groente, maar hoe volhoubaar is het eten van vlees?

Het eten van dieren en dierlijke producten schuurt op twee punten. Ten eerste leveren dierlijke producten een behoorlijke milieubelasting (zie bijvoorbeeld dit artikel van De Correspondent). Ten tweede kan je het consumeren van dieren (en dierlijke producten) zien als een ethisch dilemma.

Veeteelt zorgt voor bijna twintig procent van de wereldwijde uitstoot van CO2, blijkt uit dit document van het Voedingscentrum. Daarnaast beïnvloedt het overmatig houden van dieren het milieu ook in andere aspecten: er is bijvoorbeeld een directe link tussen vee en het kappen van oerwoud ten behoeve van sojaproductie. Deze soja wordt als veevoeder gebruikt, en door een dier inefficiënt omgezet in zuivel of vlees. Wanneer we deze soja direct zelf consumeren, hebben we minder nodig.

Ook de wereldwijde visserij biedt geen uitkomst. Vispopulaties verkleinen of verdwijnen en gezien allerlei diersoorten van elkaar afhankelijk zijn om te overleven, werkt dit als een domino-effect. Overbevissing schaadt zo een flink aantal diersoorten.

Het bovenstaande gebeurt omdat mensen graag (of uit gewoonte) dierlijke producten eten. Maar zijn al deze kosten geoorloofd, of zou het beter zijn om minder dierlijke voedingsmiddelen te nuttigen?

Bovendien kennen we allemaal de afschuwelijke undercover bio-industrie-video’s die verschillende milieu- en dierenwelzijnsorganisaties de afgelopen jaren publiceerden. Dit leidt tot weer andere, ethische vragen: wat geeft ons het recht om dieren te eten? En dieren consequent slecht te (laten) behandelen? Eating Animals van Jonathan Safran Foer is een goede tip als je meer wil lezen over de ethische aspecten van het eten van dieren.

Het gaat trouwens ook niet alleen om dierlijk leed. Uit dit artikel van Metro (Engels) blijkt dat er een link is tussen werken in slachthuizen en psychische aandoeningen. En om in Engeland te blijven: Britse slachthuizen hadden eind vorig jaar een enorm personeelstekort, omdat men het werk simpelweg niet wilde doen, staat in dit artikel in The Guardian.

Wij bij Ikeetduurzaam kiezen er daarom voor geen vlees te gebruiken in onze recepten. Binnen het thema ‘Mens & dier’ gebruiken we überhaupt geen dierlijke producten.

Alternatieven

Gelukkig zijn we dierlijke producten vaak ook helemaal niet nodig. Er bestaan veel veganistische alternatieven voor bijvoorbeeld vlees (peulvruchten) of zuivel (op sojabasis). Laten we de ‘V’ uit ons Nederlandse AVG’tje dus voorval veranderen in ‘Vleesvervanger’.

In onze recepten komen verschillende alternatieven voorbij – zo hopen we je te helpen richting een duurzamer eetpatroon. Krijg je onze nieuwsbrief nog niet in je mailbox? Aanmelden kan hier!

Mens & dier

De twee bovenstaande onderwerpen vormen samen het thema ‘Mens & dier’. Binnen dit thema proberen we enerzijds de mensen die ons eten produceren zo eerlijk mogelijk te behandelen en anderzijds – door dierlijke producten te laten staan – dieren en het milieu te sparen tijdens voedselproductie. Met deze combinatie maak je je eetpatroon meer volhoubaar. Fijn, toch?

Thema in het kort:

  • Geen dierlijke producten
  • Eerlijke omgang met mensen

Wil je meer duurzaamheid?

Een ander weekthema van Ikeetduurzaam is ‘Biologisch’. Biologisch eten gaat goed samen met het zorgen voor mens en dier. Bij de productie van biologisch voedsel worden bijvoorbeeld geen pesticiden of kunstmest gebruikt. Dit is beter voor het milieu.

Wanneer je niet alleen op werkomstandigheden let en dierlijke producten vermijdt, maar ook voor biologische producten kiest, zet je een grotere stap richting duurzaam eten.

Besloten vanaf nu als veganist door het leven te gaan? Of om in ieder geval meer plantaardig te eten? Deze how-to guide van BEDROCK geeft goede, praktische tips.

Toelichting

In het artikel wordt aangegeven dat keurmerken belangrijk zijn in het bepalen welk product je het best kan kopen binnen een volhoubaar dieet. Er blijft nog wel een belangrijke vraag onbeantwoord: In hoeverre geeft fairtrade-certificatie daadwerkelijk resultaat voor werknemers op bijvoorbeeld plantages?

Dit artikel van OneWorld, gebaseerd op een onderzoek van Wageningen URin opdracht van Fairtrade, meldt dat er (helaas) weinig verschil zit in lonen van wel en niet fairtrade-gecertificeerde bananen. Aan de andere kant komt naar voren dat bijvoorbeeld secondaire arbeidsvoorwaarden (woningen, maaltijden) en werknemersrechten wel significant beter zijn op bij Fairtrade aangesloten banaanplantages. Resultaten verschillen bovendien per land. Daarom zijn we bij Ikeetduurzaam.nl van mening dat keurmerken wel degelijk een positieve invloed (kunnen) hebben op het leven van werknemers.

Bronnen

  • In deze duurzaamheidsdefinitie gebruiken we de keurmerkwijzer van Milieu Centraal. De algemene website van Milieu Centraal vind je hier. De keurmerkwijzer staat hier.
  • Het artikel refereert ook aan dit artikel van De Correspondent, waaruit blijkt dat het korten van het eten van dierlijke producten een positief effect heeft op het milieu. Uiteindelijk wordt er gewezen naar een gevarieerd dieet waarin vlees een plaats kan hebben. Aan ethische aspecten van vleesconsumptie wordt (helaas) geen aandacht geschonken. Deze vinden we bij Ikeetduurzaam.nl wél belangrijk.
  • De link tussen werken in een slachthuis en psychologische aandoeningen wordt beschreven in dit artikel (Engels) van Metro. Het – wederom Engelse – artikel over personeelstekorten in Britse slachthuizen van The Guardian vind je hier.
  • Ook refereren we in deze post aan De ultieme gids voor de (toekomstige) veganist: all you need to know over plantaardig eten van BEDROCK. Het linkje vind je hier.